Haberler

4 Bin Yıldır Konuşulan Sayı: ‘Pi’

Pi sayısı, irrasyonel matematik sabitidir ve her yıl 14 Mart'ta Pi Günü olarak kutlanmaktadır. Nedeni ise Amerikan tarih formatında bu günün 3/14 olarak yazılmasıdır.

Kocaeli Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Küçük, 14 Mart Dünya Pi Günü kapsamında açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Küçük, Pi sayısının matematik, fizik ve mühendislik ile ilgili pek çok alanda kullanılan bir sabit olduğunu belirterek, “Pi sayısı, dairenin çevresinin, çapa bölümü ile elde edilen irrasyonel bir matematik sabiti olarak bilinir. Pi sayısı 4 bin yıldır konuşulan bir sayıdır. Pi sayısına ilk olarak M. Ö. 1650 yılında Antik Mısır’da yazılmış olan Rhind Papirüsü’nde rastlanmıştır. Bugünkü kullandığımız Pi sayısı değil, ona yakın bir sayı olarak dairenin çevresinin, çapa bölümü 256/ 81 bu da yaklaşık 3,1605 olarak kullanılmıştır. M. Ö. 200’lü yıllarda ise Archimedes bu sayının, 3 tam 1/7 ile 3 tam 10/71 sayısı arasında olduğunu bulmuştur. Sonlu bir sayı gibi gözüküyor ama bugün kullandığımız Pi sayısının virgülden sonraki haneleri sonsuza kadar gidiyor.“ ifadelerini kullandı.

Pi sayısının merak edilen bir serüven olduğunu kaydeden Prof. Dr. Küçük, “5. yüzyılda Çin’li Matematikçi Tsu Ch’ung, dairenin içerisine yaklaşık 25 bin kenarlı bir çokgen çizerek, tüketme yöntemi ile elde ettikleri 355/113 değeri yaklaşık olarak 3,1415929’ a denk gelmektedir ve bin yıldan uzun bir süre kimse bundan daha iyi bir değer bulamamıştır. 1200’lü yıllarda İtalyan Matematikçi Leonardo Fibonacci, yine bu sayıya çok yakın 3,1418 olarak buldu. Ama Pi sayısının serüveni bitmedi. Asyalılar ise Pi sayısını uzun süre √10 olarak kullandı. Pi sembolünü ilk kez 1650’lerde İngiliz Matematikçi William Oughtred kullandı. Bugün kullandığımız Pi sembolü Yunanca çevre kelimesinin ilk harfi olan “Π” den gelmektedir. Pi’nin gizemi merak edilmeye devam ediyor. Şuana kadar onların kullandığı Pi’ler hep sonluydu ve virgülden sonraki o sayı nerede duruyor, içinde hangi örüntüler var, sayı ile ne anlam ifade ediliyor bu sorular matematikçileri hep düşündürüyordu.“ diye konuştu.

Prof. Dr. Ahmet Küçük, Amerikan Fizikçi Larry Shaw’ın 1988 yılında ilk kez Pi Günü’nü kutladığını ve bu şekilde dünyada yaygınlaştığını belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Türkiye’de 2007 yılında ilk kez Pi Günü kutlandı. Pi sayısı pek çok mühendislik hesaplarımızda olmazsa olmazımızdır. Virgülden sonrası insanlarda merak uyandırır. Genel olarak kalıplaşmış bir şekilde Pi’yi 3 olarak alınmasını söylüyorlar. Ama mühendislik hesapları işin içine girdiği zaman büyük çaplarda mühendislik hataları yapılabilir. Bizim öğrencilerimiz virgülden sonra 2 ya da 3 hane alırken mühendisler bunu 7-8 haneye kadar kullanabiliyor. Fizikçiler ise 15-20 haneye kadar kullanabiliyor. Hesaplamalar kolay olsun diye Pi’yi genelde 3 almışlardır ama bugün Pi 3 değil 3,14159665398979… bu şekilde sonsuza kadar gidiyor. Pi merak edilen bir serüvendir. Ben bu serüvenin hiç bitmemesini diliyor, 14 Mart Dünya Pi Günü’nü de kutluyorum.“

Haber: Melis Nur Dalar (Radyo K.İ.)

Fotoğraflar: Simge Karataş (Radyo K.İ.)


Demo Settings
Header Colors
Navigation Colors
Footer Colors